Wie een motor heeft, krijgt vroeg of laat vieze handen. Robert M. Pirsig schreef in 1974 al het bekende boek Zen en de kunst van het motoronderhoud, en die titel is nog altijd een mooie aanleiding om er eens goed voor te gaan zitten. Want een motor die je zelf bijhoudt, rijdt prettiger en laat je minder snel staan. Ben je klaar om je handen vuil te maken en onderhoud aan je motorfiets te plegen, lees dan verder. We behandelen alle basisprincipes.
In het kort
- Maak je motor alleen schoon als het blok koud is en gebruik geen hogedrukreiniger.
- Rij je niet dagelijks, laad de accu maandelijks op of hang hem aan een druppellader.
- Ververs de olie volgens het instructieboekje; vaak wordt eens per jaar of elke 5.000 tot 8.000 km genoemd.
- Wettelijk moet een motorband minstens 1 mm profiel hebben; vervang hem liefst al bij 2 mm.
- Remmen ontluchten en ketting met tandwielen vervangen laat je als beginner aan een monteur over.
Je motorfiets schoonmaken
Het regelmatig schoonmaken van je motor is een van de belangrijkste motoronderhoudstaken. Het is een taak die relatief eenvoudig zelf te doen is. Je hebt alleen wat schoonmaakspullen nodig (zoals zachte sponzen en borstels), een slang en een motorreiniger.
De basisstappen voor het schoonmaken van je motor zijn als volgt:
- Spoel de motorfiets snel af met een spuitfles of een slang op een lage stand om aangekoekt vuil los te maken.
- Schuim je motorfiets in met je motorreinigingsspray of autozeep. Werk van boven naar beneden en zorg ervoor dat je niet te krachtig wrijft. Gebruik een zachte borstel voor gebieden zoals de ketting en de wielen.
- Spoel het schuim onmiddellijk af.
- Droog je motor voorzichtig af met een microvezeldoek.
- Breng een waslaag aan op het lakwerk van je motorfiets.
Houd er rekening mee dat je jouw motor alleen moet schoonmaken als het blok koud is. Ook moet je hier geen hogedrukreiniger voor gebruiken.
Je accu inspecteren
De accu van je motorfiets gaat het langst mee als hij schoon wordt gehouden en volledig is opgeladen. Je moet de accu regelmatig visueel inspecteren. Op zoek gaan naar corrosie of losse aansluitingen op de accupolen. Vervolgens moet je de accupolen en de accubehuizing afvegen met een oplossing van water en zuiveringszout. Als de polen schoon zijn, dep je er een kleine hoeveelheid vaseline op om ze te helpen beschermen.
Laten we het nu hebben over opladen. Als je niet dagelijks rijdt, is een druppellader een uitkomst voor de levensduur van de accu. Druppelladers zijn niet duur en zorgen ervoor dat jouw accu langer meegaat. De ANWB adviseert om de accu één keer per maand op te laden of hem permanent aan een druppellader te hangen. Een druppellader hoort er dus ook bij als je je motorfiets voor de winter stalt.
Laat je motor in de winter niet af en toe stationair draaien om de accu op peil te houden. Dan ontstaat er condens in het blok. Vriest het flink en staat je motor buiten of in een koude schuur, haal de accu er dan uit en bewaar hem binnen. Bij de ANWB lees je meer over hoe je de accu van je motor in goede conditie houdt.
Als je merkt dat de accu moeite heeft om de lading vast te houden, kun je deze beter vervangen.
Olie verversen
Net als personenauto’s gebruiken motorfietsen motorolie om de bewegende delen van hun motoren te smeren en koel te houden. En net als bij personenauto’s wordt deze olie vuil en moet deze periodiek worden vervangen. Het is zelfs nog belangrijker bij motorfietsen omdat de meeste motorfietsen een “natte koppeling” hebben die met olie wordt gesmeerd.
Sommigen raden aan om olie eenmaal per jaar of elke 5.000 tot 8.000 km te verversen, hoewel je wellicht vaker moet verversen als je bijzonder hard gaat. Het interval in het instructieboekje van je motor gaat altijd voor.
Motorolie verversen is een vrij eenvoudig proces. Het begint met het verwijderen van de aftapplug en het aftappen van de oude olie in een pan. Je moet dan het oliefilter verwijderen en vervangen. Vervolgens de aftapplug opnieuw installeren en opnieuw vullen met verse olie. Zorg ervoor dat je de motorolie voor motorfietsen gebruikt die door de fabrikant is gespecificeerd. Pas op dat je niet te veel vult.
Controleer andere vloeistoffen
Terwijl je toch bezig bent, moet je ook de andere vloeistoffen van je motor controleren en indien nodig bijvullen. Dit omvat:
- Koelvloeistof
- Transmissievloeistof (als jouw motor geen natte koppeling heeft)
- Vorkolie
- Remvloeistof
Onderhoud van banden
Motorbanden krijgen veel te verduren, dus het is belangrijk om jouw banden regelmatig te controleren. Voordat je op pad gaat, moet je altijd de bandenspanning controleren. Je moet ook de banden controleren op tekenen van overmatige slijtage.
Motorbanden hebben slijtage-indicatoren. Op de zijkant van de band zie je een pijltje, een driehoekje of de letters TWI. Op die plek zit onderin de groef een klein rubberen blokje. Ligt het loopvlak gelijk met dat blokje, dan is de band versleten en moet hij worden vervangen. In Nederland moet een motorband wettelijk minstens 1 millimeter profiel hebben, maar voor grip, zeker in de regen, kun je hem beter al bij 2 millimeter vervangen.
Kijk ook naar de leeftijd van je banden. Na ongeveer vijf tot zeven jaar drogen ze uit en verliezen ze grip, ook als er nog genoeg profiel op zit. De leeftijd lees je af aan de viercijferige DOT-code op de zijkant: 4219 betekent week 42 van 2019.
Je ketting schoon en gesmeerd houden
Je moet de ketting controleren op slijtage terwijl je hem schoonmaakt. Als je een nieuwe ketting en tandwielen nodig hebt, probeer ze dan niet zelf te vervangen. Tenzij je een zelfverzekerde en ervaren doe-het-zelf-motormonteur bent.
Om vuil van de ketting te verwijderen, gebruik je een speciale kettingreiniger. Spuit het op en veeg het af.
Geef de ketting na het reinigen even de tijd om te drogen. Zodra de ketting helemaal droog is, smeer je hem in met wat motorkettingsmeermiddel. Als je een ketting met O-ringen hebt, heeft deze niet zoveel smeermiddel nodig, omdat het vet achter de ringen helpt om ze gesmeerd te houden.
Luchtfilter reinigen
Het luchtfilter is verantwoordelijk voor het blokkeren van vuil dat anders in de luchtinlaat zou komen. Een verwaarloosd luchtfilter kan het motorvermogen en de prestaties van jouw motorfiets belemmeren.
Je maakt jouw luchtfilter schoon of vervangt het, afhankelijk van het soort filter dat je gebruikt. Papieren filters worden meestal vervangen, terwijl schuim- en katoenfilters kunnen worden gereinigd met speciale oplosmiddelen.
Hoe gemakkelijk het is om het luchtfilter van jouw motorfiets te vervangen, hangt af van waar het filter zich bevindt. Bij sommige motorfietsen zit het filter achter een makkelijk bereikbaar zijpaneel, terwijl het zich bij andere onder de benzinetank bevindt. Zit het achter een paneel, dan is het een kwestie van het filter eruit halen en schoonmaken of vervangen.
Het vervangen van een luchtfilter onder de benzinetank is meestal geen bijzonder moeilijke taak. Het proces omvat het verwijderen van de benzinetank en het loskoppelen van slangen en stekkers die eraan vastzitten.
Remmen controleren
Controleer eerst de slijtage-indicatorgroeven in de remblokken. Elk remblok heeft groeven die verdwijnen als het remblok versleten raakt. Als je de groef in jouw remblokken niet meer kunt zien, moet je ze laten vervangen.
Je moet ook in de gaten houden hoe de remmen presteren. Voelt de remhendel zacht of sponzig aan, dan zit er mogelijk lucht in de hydraulische leidingen en moeten de remmen worden ontlucht. Hoor je slijpende of piepende geluiden, laat dan de remblokken en schijven nakijken. Remmen ontluchten is een andere taak die niet wordt aanbevolen om zelf te doen.
Een simpel onderhoudsritme voor beginners
Net je eerste motor gekocht? Dan helpt het om het onderhoud in vaste momenten op te knippen. Voor elke rit check je de bandenspanning, de verlichting en of de remmen goed aanvoelen. Dat kost een minuut en je ziet er de meeste problemen mee aankomen.
Na een paar honderd kilometer, of na een rit in de regen, maak je de ketting schoon en smeer je hem opnieuw. Eens per maand loop je de vloeistoffen na en kijk je naar het profiel en de remblokken. Olie, filters en grotere klussen plan je volgens het instructieboekje. Schrijf op wat je hebt gedaan en bij welke kilometerstand. Dat geeft overzicht en het is handig als je je motor ooit verkoopt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je de olie van een motor verversen?
Vaak wordt eens per jaar of elke 5.000 tot 8.000 km genoemd, en vaker als je sportief rijdt. Het interval in het instructieboekje van je motor gaat altijd voor.
Wat is de minimale profieldiepte van een motorband?
In Nederland moet een motorband wettelijk minstens 1 millimeter profiel hebben. Voor goede grip is het verstandig de band al bij 2 millimeter te vervangen.
Moet je de accu van je motor in de winter aan de lader?
Rij je niet dagelijks, laad de accu dan één keer per maand op of hang hem aan een druppellader. Bij strenge vorst haal je de accu er beter uit en bewaar je hem binnen.
Mag je een motor met een hogedrukreiniger schoonmaken?
Nee, gebruik een slang op een lage stand of een spuitfles. Maak je motor bovendien alleen schoon als het blok koud is.
